Meer landbouw in de Sagileru Basin

Op 18 augustus gaan we na een heerlijke, maar non-spicy maaltijd op weg naar het volgende dorpje. In K. Kottala woont een boer die biologische sinaasappelen verbouwt en heel veel vermicompost maakt (30 sheds maken 200 ton / 45 dagen), die hij vervolgens verkoopt aan andere boeren. Daarnaast wil hij waterbuffels gaan houden voor mest en melk. Met de mest kan hij naast compost ook gas maken om op te koken, of om electriciteit op te wekken. Onderweg terug gaan we nog langs een ander dorpje voor een Limca (lemon drink). Over 2 dagen willen we hier een farmer field school mee gaan maken.

Even later vraagt Kumar of ik motor kan rijden, en of ik het dan wil proberen? "yeah, sure!" En even later zit ik voorop met sturing van Kumar. Tot 20 km/u, 2e versnelling rijdt ik een stuk tot het wat drukker wordt op de weg. Echt heel cool en misschien dat ik op een dag, als ik later groot ben, ook wel een motorrijbewijs wil halen.

Terug in Porumamilla kopen Kumar en ik nog wat fruit en snoep en worden Sanne en ik nog verder verwend.

19 augustus

Om ongeveer 6 uur 's ochtends, vreemd genoeg nog bijna donker, wordt ik wakker met een enorme knal. Daarna alleen het geluid van regen. en af en toe nog een donderslag in de verte. Ik kan niet meer verder slapen, maar blijf gewoon liggen luisteren tot de wekker gaat om 7 uur. Na het douchen controleer ik nog even onze treinticket en die staat nog steeds op wachtlijst. Ik begin me al wat zorgen te maken. Dan check ik mijn e-mail en ga buiten zitten. Om 8:45 uur regent het nog steeds. Zou de moesson eindelijk begonnen zijn? Kumar zegt dat er 78 mm gevallen is, niet slecht!

Deze ochtend hadden we eindelijk iets anders dan idly voor ontbijt. Of beter gezegd, we hadden idly én dosa én puri! De idly lieten we vandaag maar staan, omdat we dat al 3 dagen gehad hebben. Om 11 uur gingen we naar het dorpje Rajupalem. Het ligt dichtbij de bergen en heeft een gruwelijk mooi uitzicht met rijstvelden onder de bergen, boeren die nu met hun ossen aan het ploegen gaan en ondergelopen weggetjes. Had ik daar nu maar foto's van gemaakt...

In het dorpje was een Farmer Field School (FFS) over watermanagement (dus eigenlijk een water field school). Daarnaast was er al een non-pest management (NPM) project van de overheid gaande. Tussen de les door speelden we nog een spelletje om de groep te energetiseren (ofwel in slaap vallen voorkomen): Chicken & Eagle. De groep staat hand in hand in een grote kring, binnen staat 'de kip' en buiten de ring 'de arend'. die laatste moet binnen de kring proberen te komen om de kip te grijpen en de kring moet proberen hem buiten te houden. Sanne en ik deden ook mee en het was heel erg leuk. Daarnaast ook heel illustratief voor het idee dat je als boeren samen moet werken om te onderhandelen met handelaren.

Na koffie en koekjes en een laatste deel FFS was er nog tijd om vragen te stellen. Uiteindelijk waren we 4 uur pas terug voor de lunch. Na de lunch wilde Sanne haar XD kaartje op CD laten zetten. Het fotowinkeltje waar ze heen wilde was gesloten, maar na wat zoeken vonden we een ander winkeltje. Na het kopiëren en vooral bekijken van Sanne's foto's wilde de man achter de kassa de foto's op CD zetten, maar dat ging niet zoals het hoorde, door een virus of het één of ander. Uiteindelijk ging hij naar een nader winkeltje om te kopiëren naar CD. Sanne werd er behoorlijk ongeduldig van en stond 2 keer op om weg te gaan. Uiteindelijk had ze 1 XD kaartje op CD staan en was al dat wachten maar 50 Rs.

Onderweg terug bracht ik mijn gescheurde kurta nog naar een kledingmaker, die hem in 1 seconde door de naaimachine haalde, wat losse draadjes knipte en hem weer terug gaf zonder er iets voor te vragen. 'Die westerlingen kunnen ook niets zelf.'

20 augustus

Omdat we gisteren de idly hadden laten staan, hadden we deze ochten alleen dosa en puri. Na de thee gingen we meteen naar de field visit. Na een lange rit kwamen we aan bij een man die beetle leaf (ook bekend als 'paan') verbouwt. Dit is een blad met een bittere smaak die vooral "oudere vrouwen kauwen na de maaltijd". Vaak ook gebruikt in combinatie met beetle nut (niet van dezelfde plant), die een rood sap heeft en je tanden rood kleurt. Het blaadje schijnt goed te zijn voor de spijsvertering en tegen een hoge bloeddruk. Met drumstick bomen worden de rankende planten omhoog geleid. Tussendoor staan enkele bananenpalmen. als ik het blaadje probeer komt er een bekende bittere smaak naar boven die me, op de een of andere manier, doet denken aan de tandarts. Mijn speekselklieren beginnen extra te werken en na het uitspugen blijft de smaak nog lang in mijn mond. Niet voor herhaling vatbaar als je het mij vraagt.

Daarna rijden we door het bos naar een tempel, waar we verschillende beelden van goden zien. Onderweg komen we nog een hagedis tegen die we achtervolgen om te fotograferen en zien we jatropha bomen (gebruikt voor bio-brandstoffen).

Terug op kantoor besluit ik om mijn baard er maar weer af te laten halen. Sanne gaat mee en zit zich te vervelen op een bankje terwijl ik wacht op mijn beurt, of ze kijkt gefacineerd naar het scheerproces van de mannen. Deze kapper laat zijn mes twee keer over mijn huid glijden en snijdt extra glad. Nogmaals was mijn snor een probleem: Ze snapten wel dat ik hem eraf wilde hebben, maar niet waarom. 3 Keer vroegen ze of hij er echt wel af moest. Deze keer was het 20 Rs. en gelukkig was Sanne mee om een extra 10 bij te leggen.

21 augustus

We staan om 6 uur op, omdat we vroeg op pad gaan. Rond 7:30 uur gaan we naar Kondajupalli, waar we al een keer eerder waren (18-08). Onderweg moeten we nog van motor wisselen, omdat de onze te weinig benzine heeft en er daar een tekort van is in de regio.

In het dorpje gaan we na al voorgesteld te zijn aan een antal mensen, kijken bij een paddy nursery. dit doen de boeren iedere week, om te kijken hoe het gaat en welke insecten er in zitten. Het is een experimenteel NPM veldje, waar dus niet in gespoten wordt. Met een lange stok maait één boer over de sprietjes rijst om te zien welke insecten naar boven komen. Na al wat vragen te stellen en foto's te maken, gaan we terug naar het HUN (hydrological unit) kantoor, waar we dosa krijgen met een vreemde rauwe uiensaus en suiker. Een heerlijke dosa, één van de beste die we gehad hebben, en ook heel lekker met suiker, zo blijkt.

Toen we ons ontbijt op hadden kwam iedereen weer binnen. Vreemd genoeg laten ze ons iedere keer alleen eten. Ook bij andere maaltijden, ik denk dat het zo is dat de gasten eerst eten. Het was weer tijd om allerlei vragen te stellen. Daarna kregen we nog wat te zien van een preparaat met neem, castor en andere blaadjes met urine.

Onderweg terug naar het kantoor liet Kumar mij weer een stukje rijden op de motor. Toen ik de afslag gemist had nam hij het weer over. Om 2 uur hadden we weer een heerlijke lunch en daarna kwam Nazeer ons ophalen. Maar hij had eerst nog een vergadering met de mensen van ons kantoor, dus Sanne en ik deden een poging tot kruiswoordpuzzels en 'zoek de verschillen'. Rond 16:45 uur gingen we op weg, terug naar Kadapa, na iedereen uitgebreid bedankt te hebben voor alle zorgen en verwennerijen.

31 juli - 1 augustus Muthyalapadu (BIRDS instituut)

De kamers zijn er fijne en luxe 2 persoons kamers. De eerste nacht had ik lekker voor mezelf, omdat we met een oneven aantal jongens zijn. Vandaag komt Cor erbij. Vanmorgen werden we om 9:30 gewekt voor het ontbijt en kregen we een kopje koffie voordat we naar beneden gingen.

Na het ontbijt duurde het nog een voordat iedereen er was, dus sommigen gingen nog even slapen of lezen. Toen we complete waren gingen we op field visit, waar ons uitgelegd werd over het grondwater management project van BIRDS (GMC). Met behulp van Nederlands geld zijn er boorputten gemakt op velden van boeren. Nu probeert BIRDS de boeren bewust te maken door ze zelf metingen te laten doen en de boekhouding bij te laten houden. Op die manier moeten ze slimmer met het water om weten te gaan.

Na de lunch zji we naar een vergadering van een GMC groepje geweest. Ze sprakengeen Engels, maar Anil vertelde ons waarover gesproken werd. Ze waren op zoek naar een manier om meer leden te krijgen. Iemand opperde het idée om ons het dorp te laten zien, waardoor wij, en dus ook de GMC groep, veel bekijks zouden trekken. Dus na een groepsfoto werden we rondgeleidt naar wat tempels en we waren omringd door dorpsbewoners. We zagen bij toeval ergens een wever aan het werk die ook zijn werk nog liet zien. Eerst zagen we hem alleen vanaf de weg, maar door onze interesse werden we dichterbij geleidt om te kijken. Daarna lieten ze ons een kerk zien die ze aan het bouwen waren en was het alweer tijd om te gaan. Ik heb hier zelf geen foto’s van. Als ik eenmaal omringd ben met indrukken, denk ik er niet meer aan om mijn camera te pakken. Enerzijds jammer, anderzijds neem ik alles zo veel beter in me op. Anderen hebben gelukkig wel foto’s gemaakt.

En na het avondeten was het tijd voor wat potjes tafeltennis en Uno. Daarbij maakte ik Zoe aan het lachen terwijl ze aan het drinken was ‘india style’, waardoor ze bijna verdronk in haar slokje water.

1 augustus
Na het ontbijt warden Loek enik en Zoe naar een dorpje in de buurt gebracht. Daar kregen we allebei een scheerbeurt die we eigenlijk al veel eerder gepland hadden. Ik ging eerst, omdat Loek ook nog geknipt wilde worden. De kapper trof de nodige voorbereidingen, zoals het schoonmaken van het mes, baard inzepen, etc. Eerst dacht ik dat mijn snor zou blijven staan, maar na duidelijk te maken dat ik die niet wilde, werd die ook ingezeept. Met een DE safety razor maakte hij korte snelle bewegingen over mijn gezicht, zonder het krassende gevoel dat je soms vaneen wegwerpmesje hebt. Halverwege wisselde hij nog even van mesje en scheerde ook nog mijn nek. De aftershave prikte nog wel op mijn huid, maar hij rook heerlijk.
Loek was na mij en kreeg naast een lekkere scheerbeurt ook nog een knipbeurt en een hoofdmassage. En dat alles voor 30 Rs. voor ons beide.

Toen we terugkwamen was het alweer tijd om verder te gaan. We gingen eerst langs bij 2 verkopers van pesticiden en kunstmest. Zij vertelden over het verkopen en wat zee r zelf van vonden en hoe de regering er over dacht. Daarna gingen we naar de office, waar we een gesprek hadden met een boer hier wat verder vandaan. Hij vertelde over de experimenten die hij doet met low cost biologisch. Hij gebruikt bijvoorbeeld kerosene om leafhoppers en brownhoppers weg te houden uit zijn paddy. Bovendien houdt dit ook muggen weg en bepaalde vlindersoorten. Als pesticide legt hij een zak met neemcake in het waterkanaal als een theezakje, die hij elke 20 dagen ververst. Hij gebruikt bepaalde type bacterieen en algen en hij heft zelfs een koe gekocht om te experimenteren met urine. Het was een zeer bijzondere ontmoeting vandaag.

Na de lunch hadden we een ontmoeting met de directeur van BIRDS: Paul Raja Rao. Hij begon met vertellen dat hij een dalit wees is en door dat laatste de kans had om te studeren.Verder vertelde hij over de ongelijkheid in India, de discriminatie van vrouwen en dalits, etc. hoewel dit allemaal ook wel echt gebeurt, was ik meer geinteresseerd in wat BIRDS nu precies doet. Dat vertelde hij uiteindelijk maar erg kort, vond ik. Hij probeert in ieder geval boeren, vrouwen en dalits een stem te geven, en kansen te geven door links te leggen, groepen te vormen en les te geven.

Het laatste op het programma was een bezoek aan een eerste vergadering van een Water Field School. Ze hadden een bijzondere manier van opinie vragen. Aan een lijn hingen allemaal kartonnetjes met vragen erop geschreven. Daaronder 3 zakjes met A, B en C en daar konden de deelnemers dan kleine papiertjes in doen als een sort stembus. Zoe had haar eerste ervaring met ongewenste fotografie toen zee en foto wilde maken van een groep kleurrijk geklede vrouwen. Een van de vrouwen begon tegen haar te grommen.

De volgende ochtend gaan we naar Kadapa

27 juli Utnoor

Het ontbijt zou er deze ochtend om 7 uur zijn, maar dat duurde wat langer, waardoor we ook later op weg gingen. We hadden iets waarvan ik dacht dat het polenta was, of was het toch couscous? En natuurlijk een kopje koffie, waardoor het nog iets langer uitliep. De jongens van het hotel brachten ondertussen alvast onze tassen naar beneden. Vandaag vertrekken we naar Utnoor, waar we een tweede regiokantoor van het katoenproject vinden. Ook deze keer duurt de reis lang, zo’n 5 uur.

Na een korte kennismaking met dit project, welke vergelijkbaar was met die in Yawatmal, vanwege de overkoepelende organisatie, gingen we opnieuw naar een twijfelachtig restaurant voor de lunch. Ditmaal waren er niet eens wc’s. Van de vloer kon je hier eten, er lag genoeg, en borden werden hier afgespoeld met kraanwater, maar niet afgedroogd. Mineraalwater moesten ze speciaal ergens halen en de rijst werd lauw geserveerd. Als ik ergens mijn Delhi belly aan zou kunnen toeschrijven, dan is het dit restaurant.

Maargoed, we zaten wel weer vol en gingen op weg naar een dorpje met 15 families, 100% bio. Als eerste lieten ze ons de bakken met wormencompost zien. Daarna hadden we een meeting met de boeren en konden we vragen stellen. In een grote cirkel zaten we op een zwart stuk zeil, waarop we chai kregen aangeboden door een boerenzoon. De boeren vertelden ons in hun eigen taal over het dorp en hun dagelijkse bezigheden. Toen we geen vragen meer konden verzinnen kregen we het veld te zien en bijna het hele dorp liep met ons mee. Hier waren ze bezig met field trials. Een veld met verschillende varieteiten en een ander veld met verschillende compostgiften. Door de experimenten door de boeren zelf te laten uitvoeren en de velden als voorbeeld te gebruiken, heeft de organisatie een krachtig instrument om boeren te overtuigen. Bovendien levert de organisatie het zaad en de compost, waardoor het alleen ruimte en arbeid kost voor de boeren. Het prroduct mogen ze houden.

Na de fieldvisit gingen we weer terug naar het kantoor, waar we moesten wachten op 2 auto’s die ons die nacht naar Hyderabad zouden brengen. Buiten waren we een grote attractie voor de kinderen, die ons allerlei vragen gingen stellen. Vooral Aline trok veel aandacht en de kinderen probeerden haar allerlei Hindi woordjes te leren. Toen wij weg gingen schudden ze iedereen de hand en wensten ons een ‘happy journey’. Terwijl de auto’s wegreden riepen ze ‘bye’ en zwaaiden.

De chauffeur van de jeep had onze tassen op het dak vastgemaakt, maar hij had geen zeil om onze spullen af te dekken tegen de regen. Pas na een flinke bui en een hele boze Zoe, klom hij het dat op om de tassen met regenhoes naar boven te leggen. Een zeil kon hij hier nergens vinden. Toen we eindelijk en om 3 uur ’s nachts in Hyderabad waren, kwamen we bij een soort appartement met 4 bedden en matjes. De matjes zijn zo hard als de ondergrond, maar voor 1 nacht kan het wel. De volgende dag werden er matrassen, dekens en kussens geregeld.